Miras Davası Nasıl Açılır? (Muris Muvazaası, Tenkis, Vasiyet, Paylaşım)

 

Miras Davası Nasıl Açılır? Türleri, Şartlar ve Süreç

Miras davası nasıl açılır? Miras uyuşmazlıklarında izlenecek yol, uyuşmazlığın türüne göre değişir. Olayın niteliğine göre muris muvazaası (muvazaa), tenkis, vasiyetnamenin iptali/tenfizi ya da mirasın paylaşımı seçeneklerinden biri tercih edilir. Uyuşmazlığın temelinde saklı payın ihlali, sağlığında yapılan bağış/temliklerin amacı veya vasiyetnamenin geçerliliği ile terekedeki malların paylaşım usulü yer alabilir. Çekişmeli miras davalarında kural olarak görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir; Sulh Hukuk Mahkemesi ise çoğunlukla çekişmesiz işler (ör. mirasçılık belgesi, vasiyetnamenin açılması, terekenin tespiti ve mühürleme) bakımından görevlidir.

Davaya geçmeden önce delillerin toplanması, yaklaşık masrafların planlanması ve zamanaşımı sürelerinin doğru hesaplanması kritik önemdedir. Bu rehberde, adım adım miras davası açma süreci, görev-yetki kuralları, masraf kalemleri ve süreleri pratik örneklerle açıklayacağız. (Not: “Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyû)” türü paylaşım davalarında dava şartı arabuluculuk uygulanır.) Bu rehberde miras davası nasıl açılır sorusunun cevabını adım adım açıklıyoruz.

Miras Davası Türleri

Hangi durumda miras davası nasıl açılır sorusunun cevabı değişir, örneklerle gösteriyoruz. Aşağıda uygulamada en çok karşılaşılan miras davalarını; ne zaman açılır, ne istenir, hangi mahkeme görevlidir ve hangi süreler geçerlidir başlıklarıyla özetledim. Metinde anılan madde atıfları Türk Medenî Kanunu (TMK) ve HMK’yadır.

1) Muris Muvazaası (Gizli Bağış) Davası

Ne zaman? Miras bırakanın, saklı paylı mirasçıları dolanmak veya mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla taşınmazını görünürde satış gibi gösterip gerçekte bağış olarak devrettiği iddia ediliyorsa.

İstek: Asıl talep tapu iptali ve miras payı oranında tescildir. Ayna etkisi mümkün değilse (taşınmaz iyi niyetli üçüncü kişiye geçmişse) bedel/tazminat talep edilir.

Mahkeme/Yetki: Asliye Hukuk Mahkemesi; HMK m.12 gereği taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir – yani miras davası nasıl açılır sürecinde başvurulacak yer burasıdır.

Dayanak ve ölçütler: Yargıtay İBK 01.04.1974/1-2, işlem tarihi, bedelin rayiçten çok düşük olması, bedelin ödenmemesi, taraflar arasındaki yakınlık, mirasçılarla ihtilaf, miras bırakanın ekonomik/sağlık durumu gibi olay göstergeleri.

Süre: Tapu iptal–tescil talebi yönünden genel olarak zamanaşımına tabi değildir; ancak iyi niyetli üçüncü kişiye devredilmişse bedel talepleri yönünden TBK m.146 (10 yıl) gündeme gelebilir.

---

2) Tenkis (Saklı Payın İadesi) Davası

Ne zaman? Miras bırakanın sağlığında yaptığı bağışlar veya ölüme bağlı tasarrufları saklı payı aşmış ise.

Kim açar / Kime karşı? Saklı paylı mirasçılar (ve halefleri), kazandırmadan yararlanan kişilere karşı.

İstek: Tenkis (tasarrufun saklı payı aşan kısmının indirilmesi) + gerekiyorsa tapu iptali/tescil veya bedel.

Süre: TMK m.571 – Saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren 1 yıl, miras bırakanın ölümünden itibaren 10 yıl (hak düşürücü süre).

Tenkis talepleri, boşanma sürecindeki boşanma davası nasıl açılır mal paylaşımı ile uygulamada kesişebildiğinden, strateji planı birlikte düşünülmelidir.

Not: Tenkis hesabında kazandırma tarihleri, denkleştirme, mahfuz hisseler ve aile konutu/işletme gibi istisnalar önemlidir.

---

3) Vasiyetnamenin İptali / Tenfizi (Yerine Getirilmesi)

İptal davası ne zaman? Vasiyetin;

• ehliyetsizlik,

• irade sakatlığı (hata, hile, korkutma),

• şekil şartlarına aykırılık

  sebebiyle geçersiz olduğu iddiası varsa (TMK m.557).

  Süre: TMK m.559 – Öğrenmeden itibaren 1 yıl, her hâlde düzenlemeden/ölümden itibaren 10 yıl.

  Tenfiz / Vasiyet alacağı: Vasiyetnamenin uygulanması, vasiyet alacaklısının alacağının eda yoluyla tahsili veya belirli malın devri istemidir (TMK m.600–602 ve ilgili hükümler).

  Mahkeme: Çekişmeli hallerde Asliye Hukuk; vasiyetnamenin tespiti/açılması gibi çekişmesiz işlemler Sulh Hukuk’tadır.

---

4) Mirasın Paylaşımı (Taksim) Davası

Ne zaman? Miras ortaklığı devam ederken mirasçılar anlaşamıyor ve tereke mallarının paylaşımı isteniyorsa.

Dayanak: TMK m.642 vd. – Paylaşım ilkeleri, denkleştirme (iade), aile konutu/ev eşyası koruması, şirket payları/işletme gibi özel durumlar.

Mahkeme: Kural olarak Asliye Hukuk. Taşınmazların aynına etkili işlemler varsa HMK m.12 gereği taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir.

---

5) (Kısa Kutu Not) Sulh Hukuk Mahkemesinde Çekişmesiz İşler

• Mirasçılık belgesi (veraset ilamı),

• Vasiyetnamenin açılması ve tebliği,

• Terekenin tespiti/mühürleme,

• Tereke temsilcisi atanması

  gibi işlemler çekişmesiz yargı kapsamında Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından yürütülür.

---

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Miras davası nasıl açılır diyenler için doğru mahkemeyi seçmek ilk kritik adımdır.

1) Görev (Hangi mahkeme?)

• Asliye Hukuk Mahkemesi:

  Çekişmeli miras davalarının tamamı kural olarak Asliye Hukuk’ta görülür.

  Örnekler: muris muvazaası, tenkis, vasiyetnamenin iptali/tenfizi, miras sebebiyle istihkak, mirasın paylaşımı (taksim), terekeye ilişkin diğer eda/tespit davaları.

• Sulh Hukuk Mahkemesi (çekişmesiz işler):

  Mirasçılık belgesi (veraset ilamı), vasiyetnamenin açılması, terekenin tespiti/mühürleme, tereke temsilcisi atanması gibi çekişmesiz işler Sulh Hukuk’un görevindedir.

Not: Aynı dosyada hem çekişmesiz iş hem çekişmeli talep varsa mahkeme görevsizlik kararı verip dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine karar verebilir.

---

2) Yetki (Hangi yerde açılacak?)

A) Taşınmazın aynına ilişkin davalar – Kesin yetki

• HMK m.12: Taşınmazın aynına (mülkiyet/tescil) etkili davalar, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır ve kesin yetkilidir.

  • Muris muvazaası → genellikle tapu iptal–tescil istendiğinden m.12 kesin yetki uygulanır.

  • Tenkis davası → talep aynen iade (tapuya etkili) ise m.12; sadece bedel isteniyorsa aşağıdaki genel/özel yetki kuralları devreye girer.

  • Birden çok taşınmaz farklı yerlerde ise, her bir taşınmaz yönünden bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir; uygulamada davacı, bir taşınmazı seçerek orada dava açıp diğer taşınmazlara ilişkin taleplerini de bağlantı nedeniyle aynı dosyada ileri sürebilir; mahkeme, gerektiğinde tefrik yoluna gidebilir.

B) Miras davalarında özel yetki – Çoğu zaman kesin

• HMK m.11: Miras hukukuna ilişkin (mirasın tespiti, paylaşımı, miras sebebiyle istihkak, terekenin yönetimi vb.) davalarda miras bırakanın son yerleşim yeri mahkemesi (çoğunlukla kesin yetki).

  • Mirasın paylaşımı (taksim), miras sebebiyle istihkak, terekenin yönetimi/tespiti gibi davalarda öncelikle m.11 gözetilir.

  • Ancak dava taşınmazın aynına etkili ise yine m.12 önceliklidir.

C) Genel yetki ve diğer özel yetkiler

• HMK m.6 (Genel yetki): Davalı iştirak halinde mirasçılardan biri veya birden fazlası olabilir; aksi özel düzenleme yoksa davalının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.

• HMK m.10 (Sözleşmeden doğan): Dava sözleşmeye dayalı ise (ör. vasiyet alacağına ilişkin eda sözleşmesi), ifa yeri de yetkili olabilir.

• Tenkiste sadece bedel talebi varsa ve taşınmazın aynına etki hedeflenmiyorsa, m.11 (miras bırakanın son yerleşim yeri) ile m.6 (davalının yerleşim yeri) arasında davacı seçimlik kullanabilir.

D) Usulî uyarılar

• Kesin yetki bulunan hâllerde (özellikle HMK m.12 ve m.11’in kesin yetki saydığı başlıklar), yetki sözleşmesi yapılamaz; mahkeme re’sen dikkate alır.

• Yetki itirazı, ilk itiraz olup cevap süresi içinde ileri sürülmelidir (kesin yetki hariç).

• Davanın yanlış yerde açılması hâlinde yetkisizlik kararı verilir; süresi içinde başvurulursa dosya doğru mahkemeye gönderilir.

• Kısacası, miras davası nasıl açılır sürecinde yetki analizi doğru yapılmazsa gereksiz süre ve hak kaybı doğabilir.

Özet pratik kural:

• Tapuya dokunuyorsa → taşınmazın bulunduğu yer (HMK 12).
• Mirasın tespiti/istihkak/paylaşımı gibi terekeye ilişkin davalar → miras bırakanın son yerleşim yeri (HMK 11).
• Sadece bedel/eda isteniyorsa → genel/özel yetki kuralları (HMK 6, 10) devreye girer.
  

  ---

Süreler ve Zamanaşımı (Özet Tablo)

Aşağıdaki tabloda miras uyuşmazlıklarının en sık karşılaşılan süreleri ve başlangıç anları yer alır. “1 yıl / 10 yıl” olarak belirtilen süreler hak düşürücü olup mahkemece re’sen dikkate alınır; zamanaşımı ise itiraza tabidir. Süreleri kaçırmamak, miras davası nasıl açılır sürecinde en sık yapılan hataları önler

Uyuşmazlık türü	Süre	Başlangıç	Not / Dayanak
Tenkis davası	1 yıl / 10 yıl (hak düşürücü)	1 yıl: Saklı paya tecavüzü, tasarrufu ve mirasçı olduğunu öğrendiği günden.  10 yıl: Kural olarak miras bırakanın ölümünden; tasarruf ölümden sonra ifa edilmişse ifa gününden.	TMK m.571. Talep aynen iade ise tapuya etkisi olur; bedel talebinde genel yetki kuralları uygulanır.
Vasiyetnamenin iptali	1 yıl / 10 yıl (hak düşürücü)	1 yıl: İptal sebebinin (ehliyetsizlik, irade sakatlığı, şekil aykırılığı) öğrenildiği gün. 10 yıl: Kural olarak vasiyetin açılmasından/ölümden.	TMK m.559, m.557 (iptal sebepleri).
Muris muvazaası (muvazaa) – tapu iptal/tescil	Süreye tabi değil	–	Yargıtay yerleşik uygulaması: muris muvazaasına dayalı tapu iptal–tescil davasında süre veya hak düşürücü süre yok.
Muris muvazaası – tazminat/bedel (iyi niyetli 3. kişiye temlikte)	10 yıl (zamanaşımı)	Uygulamada çoğunlukla miras bırakanın ölümü (terekenin açılması); bazı kararlar temlik/öğrenme tarihini esas alır.	TBK m.146 (genel 10 yıl). İptal–tescil mümkün değilse halen elinde bulunduran kötü niyetliye karşı iptal; iyi niyetli üçüncü kişiye karşı bedel/tazminat.
Mirasın paylaşımı (taksim)	Özel süre yok	–	Paylaşım davasına özel hak düşürücü süre yoktur. Denkleştirme, katkı, masraf gibi kalemler paylaşım sırasında ileri sürülmelidir; sonrasında alacak yönünden TBK genel süreleri (çoğunlukla 10 yıl) gündeme gelebilir.

Pratik uyarılar

• Hak düşürücü süreler (tenkis, vasiyetnamenin iptali) re’sen gözetilir; uzatılamaz/durdurulamaz.
• Zamanaşımı (ör. muris muvazaasında bedel talebi) itiraz edilmezse mahkemece re’sen dikkate alınmaz.
• Birden çok talep içeren davalarda (ör. tenkis + tapu iptal), her talebin süre rejimi ayrı değerlendirilir.
• Uygulamada delil–tespit ve ihtiyati tedbir talepleri süre yönetimi açısından önemlidir; gecikmeden başvurulması önerilir.

• Olay aynı zamanda suç oluşturuyorsa, miras davası nasıl açılır adımlarında ceza zamanaşımı da önem kazanır; ayrıntılar için “Ceza Davası Nasıl Açılır?” 

Dava Açmadan Önce Deliller ve Hazırlık

“Miras davası nasıl açılır?” sorusunda güçlü bir başlangıç için dava öncesi delil dosyasını eksiksiz kurmak şarttır. Aşağıdaki kontrol listesi, muris muvazaası, tenkis ve vasiyetname uyuşmazlıklarında hızlı ve doğru ilerlemeni sağlar.

Toplanacak Deliller

• Tapu kayıtları ve resmi senetler: TAKBİS çıktıları, satış/bağış resmi senedi, şerhler (aile konutu vb.).

• Banka hareketleri: Dekontlar, havale/EFT açıklamaları; bedelin gerçekten ödenip ödenmediğine dair akış.

• Tanık beyanları: Devirdeki gerçek irade, miras bırakanın niyeti, fiilî kullanım (taşınmaz kimde kaldı?).

• Vasiyetname evrakı: Asıl/örnek, “açma ve okuma” tutanağı (Sulh Hukuk), tebligat kayıtları.

• Sağlık/ehliyet belgeleri: Miras bırakanın ayırt etme gücüne ilişkin hekim raporları, hastane kayıtları.

• Nüfus/kütük kayıtları: Aile nüfus kayıt örneği, mirasçılık ilişkisini gösterir belgeler.

• Uzman delilleri: Gerekirse bilirkişi, keşif, imza/yaş tayini, piyasa rayiç değer raporları.

Ön Değerlendirme ve Strateji

• Saklı pay analizi: Saklı pay sahipleri ve oranlarını TMK m.505–506 üzerinden belirle, tasarruf edilebilir kısmı hesapla.

• Kazandırma zinciri: Devir tarihleri; görünürde satış mı bağış mı; bedelin rayiçten bariz düşük olup olmadığı; devir sonrası kullanım kimde?

• Aile konutu/işletme: Aile konutu şerhi, aile işletmesi istisnaları ve eşin korunması etkilerini kontrol et.

• Talep türü: Aynî talep (tapu iptal–tescil) mümkün mü? İyi niyetli üçüncü kişiye devredilmişse bedel/tazminat talebi daha isabetli olabilir.

• Yetki kontrolü: Taşınmazın aynına ilişkinse HMK m.12 (kesin yetki); diğerlerinde HMK m.6–10–11 çerçevesi.

Arabuluculuk Kontrolü (Varsa Dava Şartı)

Çekişmeli miras davalarının büyük kısmında dava şartı arabuluculuk yoktur. Ancak paylaştırma/ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyû) gibi bazı taşınmaz uyuşmazlıklarında son düzenlemelerle arabuluculuk dava şartı gündeme gelebilir. Somut uyuşmazlığın türüne göre güncel uygulamayı mutlaka kontrol et.

Özetle, miras davası nasıl açılır sürecinde arabuluculuğun dava şartı olup olmadığı, uyuşmazlığın konusuna göre değişir; dosyayı açmadan önce mutlaka güncel uygulamayı kontrol edin.

Hızlı Kontrol Listesi

1. Tapu ve banka kayıtlarını topla, kronolojik dosya oluştur.

2. Saklı payı ve tasarruf edilebilir kısmı ön hesapla (TMK m.505 vd.).

3. Delil planı kur: Hangi tanık neyi ispatlayacak? Hangi bilirkişilik gerekir?

4. Talep türünü netleştir: Aynî (iptal–tescil) mi, yoksa bedel/tazminat mı?

5. Yetki/görev doğru mu? (Taşınmazın bulunduğu yer – HMK m.12; görev: Asliye Hukuk / Sulh Hukuk).

6. Arabuluculuk dava şartı mı? Varsa başvuru evrağını dosyaya koy.

İpucu: “Muvazaa emareleri” (rayicin çok altında bedel, satış sonrası kullanımın devredende kalması, vergileri/dönüşleri davalının ödemesi gibi) tek tek not edilip delillerle desteklenirse, ispat yükünün yönetimi çok kolaylaşır.

Yargılama Süreci – Adım Adım

Aşağıdaki özet, miras kaynaklı davalarda (muris muvazaası, tenkis, vasiyetnamenin iptali/tenfizi, paylaşım) tipik HMK sürecini adım adım gösterir. Her aşamada süre ve usul şartlarına dikkat etmek hak kaybını önler.

1) Dava dilekçesi, harç ve gider avansı

• Dilekçe içeriği: Taraflar, vakıalar, hukuki sebepler (TMK/HMK), açık talep sonucu. Gerekirse terditli/alternatif talepler (örn. iptal–tescil, mümkün değilse bedel/tazminat).

• Dava değeri & harç: Tenkiste nispi, bedel taleplerinde maktu/nispi harç; değer artarsa tamamlama harcı doğar.

• Gider avansı: Tebligat–müzekkere, tanık çağrı, keşif–bilirkişi için gider avansı yatırılır (yatırılmazsa delil toplanmaz).

• Delil listesi: Hangi delilin hangi vakıayı ispat için sunulduğu açıkça yazılır; tanık listesi (iletişim bilgileri), tapu/banka/noter/hastane yazışmaları, keşif–bilirkişi talepleri.

• Yetki–görev–arabuluculuk: HMK yetki/görev kontrolü; konuya göre arabuluculuk belge/istisnaları dosyada olmalı.

2) Ön inceleme (HMK 137–142)

• Çekişmeli konular belirlenir, usulî eksikler tamamlanır; sulh/uzlaşma imkânı sorulur.

• İddia–savunmayı genişletme yasağı aşamasına dikkat (HMK 141).

• Delil takvimi verilir; mahkemenin istediği delil avansları süresinde yatırılır.

3) Tahkikat (delillerin toplanması)

• Bilirkişi: Tapu hareketleri, rayiç bedel/denkleştirme, tıbbi ehliyet vb. konularda rapor alınır. Rapor tebliğinden itibaren 2 hafta içinde itiraz/ek rapor talep edin (HMK 281).

• Keşif: Taşınmazda yerinde inceleme; fotoğraf, komşu beyanları, teknik bilirkişi desteği.

• Tanık: Dinlenecek olgular somutlanır; celp/istemi zamanında yapılır; yemin öncesi yönlendirici olmayan sorular hazırlanır.

• Kurum yazıları: TAKBİS, bankalar, noter, Sulh Hukuk vasiyet açma tutanakları, hastane/sağlık kayıtları.

• Bekletici mesele: Ceza davası, vasiyetnamenin açılması/iptali, başka dosyalar varsa bekletici mesele talep edilebilir.

4) Sözlü yargılama ve hüküm

• Miras davası nasıl açılır rehberindeki adımlar tamamlandıktan sonra sözlü yargılama–hüküm aşamasına geçilir. Taraflara çoğu mahkemede son yazılı beyan için (genellikle 1–2 hafta) süre verilir.

• Hükümde: Tapu iptal–tescil / tenkis / bedel; faiz başlangıcı, yargılama gideri ve vekalet ücreti; varsa ihtiyati tedbir/şerh talepleri hakkında karar verilir.

5) Kanun yolları (süreler hak düşürücüdür)

• İstinaf: Kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Bölge Adliye Mahkemesi’ne; harç + istinaf dilekçesi; yürütmenin durdurulması istenebilir.

• Temyiz: BAM kararına karşı şartları varsa yine 2 hafta içinde Yargıtay; temyiz kesinlik sınırı/dava türü kontrol edilir; gerekli hallerde karar düzeltme.

• Kesinlik halleri: Dava değeri/türü gereği bazı kararlar kesin olabilir—süreleri kaçırmayın.

Pratik notlar : Miras davası nasıl açılır sürecinde aşağıdaki pratik notlar sık yapılan hataları önler.

• Talep sonucunu açık yazın (terditli/alternatif talep stratejisi).
• Delilleri süresinde bildirin; gider/keşif/bilirkişi avansını yatırın—aksi hâlde delilden vazgeçilmiş sayılabilir.
• Taşınmazda ihtiyati tedbir/şerh (devir önleme) imkânını baştan değerlendirin.
• Gerekirse ıslah (HMK 176) ile talep/değer düzeltmesi yapın; usulî kazanılmış haklara dikkat edin.
• Gerekçeli karar tebliğini bekleyip kanun yolu sürelerini mutlaka takvimleyin.

Masraflar ve Harçlar

Miras davaları nasıl açılırın ilk andan itibaren harç ve yargılama giderleri doğru planlanmalıdır. Aşağıdaki kalemler en sık karşınıza çıkar:

1) Dava açarken yatırılanlar

• Başvuru harcı

• Peşin karar harcı (nispi/maktu türüne göre değişir; kalan kısmı karar sonunda tamamlatılır)

• Gider avansı (tebligat–posta, müzekkere, tanık çağrı, UYAP masrafları)

• Vekâletname düzenleme / vekâlet pulu (avukatla takipte)

2) Yargılama sırasında çıkabilecek giderler

• Bilirkişi ücreti (rayiç değer, denkleştirme, tıbbi ehliyet, imza incelemesi vb.)

• Keşif avansı (taşınmazda yerinde inceleme)

• Tanık giderleri (yol–iaşe)

• Dosya suret, tercüme, kıymet takdiri, uzman raporları

• İhtiyati tedbir teminatı (talep edilirse mahkeme belirler)

3) Harç tipi nasıl belirlenir?

Miras davası nasıl açılır sorusunun masraf boyutunda, doğru harç tipini belirlemek kritik önem taşır.

• Nispi harç: Para ile ölçülebilen taleplerde (ör. tenkis davasında bedel/eksik pay, tazminat talepleri) uyuşmazlık değeri üzerinden hesaplanır.

• Maktu harç: Tespit/iptal nitelikli ve değeri doğrudan para ile ölçülmeyen taleplerde uygulanır.

• Tapu iptal–tescil taleplerinde uygulama, talebin değere etkisine göre değişebilir; taşınmaz değeri açıkça talep konusu ise nispi, değilse maktu harç gündeme gelebilir. (Mahkeme/UYAP veznesi somut olaya göre hesap yapar.)

Not: Harç oranları ve tutarları yıllık olarak güncellenir. Güncel rakamlar için  Harçlar Kanunu ve Yargı Harçları Tarifesi (mevzuat.gov.tr) ile UYAP/vezne hesaplamasını esas alın.

4) Kanun yolu masrafları

• İstinaf/temyiz başvuru harcı, posta–tebligat ve varsa temyiz karar harcı ayrıca yatırılır.

5) Yargılama sonunda kim öder?

• Yargılama giderleri ve karşı vekâlet ücreti (AAÜT) kural olarak haksız çıkan tarafa yükletilir.

• Kısmen kabul–kısmen ret hâlinde giderler oranlanır; harç tamamlama ve eksik avanslar için mahkeme tamamlama isteyebilir.

Pratik ipucu: Dilekçede dava değerini makul belirleyin; süreçte değer değişirse ıslah/harç tamamlama ihtiyacı doğar. Keşif/bilirkişi talepleriniz için avansı zamanında yatırmazsanız, ilgili delil toplanmayabilir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1) Miras davası nedir?

Miras bırakanın (ölenin) malvarlığıyla ilgili uyuşmazlıkların çözümü için açılan davalardır. En sık görülenleri muris muvazaası (gizli bağış), tenkis (saklı pay korunması), vasiyetnamenin iptali/tenfizi ve mirasın paylaşımı (taksim) davalarıdır.

2) Muris muvazaası (gizli bağış) davası ne zaman açılır?

Miras bırakanın görünürde satış yapıp gerçekte bağış yaptığı ve saklı payı dolanma amacı bulunduğu iddia ediliyorsa açılır. Talep genelde tapu iptal–tescil, mümkün değilse bedel/tazminat olur.

3) Tenkis davası nedir, süresi nedir?

Saklı paya tecavüz eden tasarrufların saklı pay oranına çekilmesi için açılır. TMK m.571: Öğrenmeden 1 yıl, miras bırakanın ölümünden 10 yıl (hak düşürücü süre).

4) Vasiyetnamenin iptali ve tenfizi arasındaki fark nedir?

İptal: ehliyetsizlik, irade sakatlığı, şekle aykırılık (TMK m.557) gibi nedenlerle vasiyetin geçersizliği istenir. Süre: TMK m.559 → 1 yıl / 10 yıl.

Tenfiz: Geçerli vasiyetin uygulanması/eda edilmesi (TMK m.600–602).

5) Miras davasını hangi mahkemede açacağım? (Görev)

Çekişmeli miras davalarının esası Asliye Hukuk Mahkemesi; çekişmesiz işler (mirasçılık belgesi, vasiyetin açılması, terekenin tespiti) Sulh Hukuk Mahkemesi görevindedir.

6) Hangi yerde açacağım? (Yetki)

• Taşınmazın aynına etkili (tapu iptal–tescil vb.) davalar: HMK m.12 → taşınmazın bulunduğu yer (kesin yetki).

• Diğer miras davaları: HMK m.11 → miras bırakanın son yerleşim yeri; ayrıca HMK m.6 (davalının yerleşim yeri) gibi genel kurallar.

7) Muris muvazaasında zamanaşımı var mı?

Tapu iptal–tescil yönünden genelde süreye tabi değil; ancak taşınmaz iyi niyetli üçüncü kişiye devredilmişse tazminat/bedel yönünden TBK m.146 → 10 yıl uygulanabilir.

8) Delil olarak neler önemlidir?

Tapu kayıtları ve resmi senetler, banka hareketleri, tanık beyanları, vasiyetname evrakı, sağlık/ehliyet raporları, bilirkişi–keşif raporları. “Muvazaa emareleri” (rayicin çok altı bedel, satış sonrası kullanımın devredende kalması vb.) kritik önemdedir.

9) Arabuluculuk zorunlu mu?

Çoğu çekişmeli miras davasında dava şartı arabuluculuk yoktur. Ancak ortaklığın giderilmesi/izale-i şuyû gibi bazı taşınmaz uyuşmazlıklarında son değişikliklerle zorunlu arabuluculuk gündeme gelebilir; somut olayı güncel mevzuata göre kontrol edin.

10) Dava ne kadar sürer?

Delillerin niteliğine (bilirkişi, keşif, kurum yazışmaları) ve yoğunluğa göre ortalama 12–24 ay arası değişebilir; istinaf/temyiz süreyi uzatır.

11) Masraflar nasıl hesaplanır, kim öder?

Başvuru/peşin karar harcı, gider avansı, bilirkişi/keşif, tebligat–posta gibi kalemler vardır. Nispi/maktu harç talebin niteliğine göre değişir. Yargılama sonunda kural olarak haksız çıkan taraf masraf ve karşı vekâlet ücreti öder (kısmi kabulde oranlanır).

12) Avukat tutmak zorunlu mu?

Zorunlu değil; ancak miras davaları (özellikle muris muvazaası ve tenkis) delil ve usul bakımından teknik olduğundan, hak kaybını önlemek için uzman avukat desteği önerilir.

13) Mirasçılık belgesi nereden alınır?

Sulh Hukuk Mahkemesi veya noterden alınabilir. Dava açmadan önce mirasçı sıfatını belgelendirmek gerekir.

14) Tapu iptal–tescil mümkün değilse ne olur?

Taşınmaz iyi niyetli üçüncü kişiye geçmişse aynî iade imkânsız olabilir; bu durumda bedel/tazminat talebi öne çıkar (TBK m.146 süresi dikkate alınır).

15) Aynı anda birden fazla dava açılabilir mi?

Somut olaya göre terditli/alternatifli talepler (ör. önce iptal–tescil, mümkün değilse bedel) ileri sürülebilir; usul ekonomisi açısından mahkeme birlikte değerlendirebilir.

Avukatın Önemi & İletişim

Miras davası nasıl açılır; doğru dava türünün seçimi, süre–yetki kurallarının hatasız uygulanması ve delil yönetimi açısından yüksek teknik bilgi ister. Küçük bir usul hatası dahi hak düşümü, yetkisizlik ya da davanın reddi ve karşı vekâlet ücretine yol açabilir.

Neden uzman avukatla ilerlemelisiniz?

• Strateji kurulumu: Muvazaa mı, tenkis mi, vasiyet iptali mi? Gerekirse terditli/alternatifli talepler (örn. önce iptal–tescil, mümkün değilse bedel).

• Delil haritası: Tapu, banka, tanık, sağlık/ehliyet raporları; **“muvazaa emareleri”**nin dosyaya sistematik eklenmesi.

• Süre–yetki hatalarının önlenmesi: TMK m.571 / m.559 hak düşürücü süreler; HMK m.12 (taşınmazın bulunduğu yer – kesin yetki), m.11, m.6.

• Bilirkişi/keşif yönetimi: Rayiç değer, hesap ve imza incelemelerinin doğru sorularla yapılması.

• Kanun yolu planı: İstinaf/temyizde sonucu koruyacak argümanların şimdiden dosyaya yerleştirilmesi.

Kısa örnek vaka (özet):

Mirasbırakan, tapuda satış göstermiş; bedel akışı yok, satış sonrası taşınmazı kendisi kullanmaya devam etmiş. Banka kayıtları ve tanıklarla bu emareler toplandı; tapu iptal–tescil talep edildi, üçüncü kişi iyi niyetli çıkarsa bedel/tenkis talepleri de alternatifli olarak eklendi. Mahkeme, saklı pay oranında tescil/tenkis kararı verdi; dosya doğru stratejiyle kısa sürede sonuçlandı.

Biz nasıl çalışıyoruz?

• Dosyanızı ön değerlendirme ile inceler, hak–risk–masraf planınızı yazarız.

• Süre–yetki kontrolü, delil planı ve dava stratejisini ilk günden kurarız.

• Süreç boyunca net, şeffaf iletişim ve düzenli bilgilendirme yaparız.

İletişim / Randevu (CTA)

📞 Telefon / WhatsApp: 0543 453 52 12

📍 Adres: Work Office Center, Yenişehir Mah., Selahattin Kaya Cd. No:1, Kat:1, İç Kapı No:12, 12000 Merkez/Bingöl

“Miras davasında ilk adım doğrudur; doğru atılırsa süreç kazanılır.”

Sorunuzu kısaca paylaşın; dosyanıza özel yol haritasını birlikte oluşturalım.